İsrail’in kamu yayıncısı KAN, ülkenin İran’ın İsfahan kentindeki silah üretim tesislerine hava saldırıları düzenlediğini iddia etti. Cuma sabahı erken saatlerde gerçekleştiği belirtilen bu saldırı, Ortadoğu’daki gerilimi daha da tırmandırdı. Ancak İran, misilleme iddialarını yalanlayarak, İsfahan üzerinde tespit edilen küçük insansız hava araçlarının hava savunma sistemleri tarafından başarıyla düşürüldüğünü ve büyük bir hasar veya can kaybı yaşanmadığını duyurdu.
İsrail’in bu iddiaları, İran’ın geçtiğimiz hafta İsrail’e düzenlediği büyük ölçekli insansız hava aracı ve füze saldırısına doğrudan bir yanıt olarak değerlendiriliyor. İran’ın saldırısı ise, İsrail’in Şam’daki İran konsolosluk binasına yönelik saldırısına misilleme olarak gelmişti.
İsrail’in İddiaları ve Hedeflenen Tesisler
KAN tarafından aktarılan bilgilere göre, İsrail askeri kaynakları saldırının İran’ın drone programıyla bağlantılı hedeflere odaklandığını öne sürdü. İsfahan, İran’ın nükleer programı için hayati öneme sahip tesislerin yanı sıra, ülkenin gelişmiş insansız hava aracı ve füze üretim merkezlerine ev sahipliği yapmasıyla biliniyor. İsrail’in, İran’ın kendilerine yönelik saldırısının ardından “karşılık verecekleri” yönündeki açıklamaları, uluslararası toplumda bölgede daha büyük bir çatışma endişesi yaratmıştı.
İran’dan Farklı Açıklama: Hava Savunması Başarılı Oldu
İran resmi haber ajansı IRNA, İsfahan’da patlama sesleri duyulduğunu doğrulasa da, bunların füze saldırısından kaynaklanmadığını, hava savunma sistemlerinin kent semalarında tespit edilen üç küçük insansız hava aracını hedef alması sonucu meydana geldiğini belirtti. İranlı yetkililer, herhangi bir büyük hasar veya yaralanma olmadığını vurgulayarak, saldırının başarıyla savuşturulduğunu iddia ettiler. Bu açıklama, İsrail’in doğrudan bir hava saldırısı iddiasıyla çelişiyor ve olayın gerçek boyutlarına dair belirsizliği artırıyor.
ABD’den Onay ve Uluslararası Tepkiler
Olayın hemen ardından ABD’den gelen açıklamalar, İsrail’in saldırı iddialarını güçlendirdi. New York Times’a konuşan ABD’li yetkililer, İsrail’in İran’daki bir tesisi hedef aldığını doğrularken, Washington’ın saldırıya dahil olmadığını ve önceden İsrail’e “gerilimi tırmandırmaktan kaçınması” tavsiyesinde bulunduğunu belirtti. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ve G7 liderleri de dahil olmak üzere uluslararası aktörler, bölgedeki gerilimin azaltılması ve yeni bir çatışma döngüsünden kaçınılması çağrısında bulundular.
Gerilimi Artıran Olaylar Zinciri
Mevcut gerilim, 1 Nisan’da Şam’daki İran konsolosluk binasına düzenlenen ve üst düzey İranlı komutanların ölümüne yol açan saldırıyla başlamıştı. İran, bu saldırıdan İsrail’i sorumlu tutmuş ve 13 Nisan’da İsrail’e yüzlerce insansız hava aracı ve füzeyle misilleme yapmıştı. İsrail’in hava savunma sistemleri ve müttefik ülkelerin yardımıyla saldırının büyük bir kısmı engellenmiş olsa da, bölgedeki krizin boyutları endişe verici düzeyde artmıştı.
İran’ın Uyarıları ve Bölgesel Dinamikler
İran, İsrail’in herhangi bir misilleme girişimine karşılık olarak “daha güçlü, daha geniş ve daha acı verici” bir yanıt vereceği uyarısında bulunmuştu. Kısa bir süre önce İsfahan’da, olası hava saldırılarına karşı koymaya odaklanan kapsamlı drone ve füze tatbikatları gerçekleştirmesi, Tahran’ın savunma hazırlıklarının yüksek düzeyde olduğunu göstermişti. ABD’nin ise, İsrail’i İran’la doğrudan bir savaşın riskleri konusunda uyardığı ve Ortadoğu’daki gerilimin daha da artmasını engellemeye çalıştığı biliniyor. Bu son gelişme, zaten kırılgan olan bölgesel dengeleri daha da karmaşık hale getiriyor.